به نام خدا
سرفصل های جلسات آزمایش زیست شناسی
دوره سه ساله متوسطه نظری
آزمایش های زیست شناسی سال اول دبیرستان
جلسه اول
موضوع آزمایش 1 : آشنایی با میکروسکوپ و مشاهده سلول های چوب پنبه
موضوع آزمایش 2 : بررسی اثر دما بر نفوذپذیری انتخابی غشاء
موضوع آزمایش 3 : مشاهده واکوئول های گیاهی
موضوع آزمایش 4 : مشاهده کوپ میکروسکوپی و اسلاید کروموزم ها
جلسه دوم
موضوع آزمایش 1 : مقایسه سلول جانوری و گیاهی ( سلول های مخاط دهان و سلول های بشره ی پیاز)
موضوع آزمایش 2: تعیین گروه خونی
موضوع آزمایش 3: مشاهده کوپ های آماده ی سلول های خون
موضوع آزمایش 4: مشاهده کوپ میکروسکوپی باکتری و اسلاید آن
موضوع آزمایش 5: مشاهده مولکول DNA
جلسه سوم
موضوع آزمایش 1: بررسی اثر نور و دما بر پدیده فتو سنتز در گیاه آبزی الودآ
موضوع آزمایش 2: تشخیص وجود نشاسته به وسیله محلول ید
موضوع آزمایش 3: بررسی تغییرات PH و دما بر پروتئین ها ( سفیده ی تخم مرغ)
موضوع آزمایش 4: مشاهده برش عرضی برگ ( تاکید روی اپیدرم فوقانی و میان برگ و اپیدرم تحتانی و سلول های نگهبان روزنه )
موضوع آزمایش 5: مشاهده کلروپلاست در برگ الودآ
آزمایشهای زیست شناسی سال دوم تجربی
جلسه اول
موضوع آزمایش 1: میکروب ها با ترشح آنزیم های خارج سلولی از مواد غذایی استفاده می کنند.
توجه : با رعایت نکات بهداشتی انجام شود.
جلسه دوم
موضوع آزمایش 1: آشنایی با میکروسکوپ و طرز کار آن
موضوع آزمایش2:مشاهده جلبک سبز رشته ای و تک سلولی آب راکد (مشاهده پارامسی و تشخیص واکائول های ضربان دار )
موضوع آزمایش 3:مشاهده ساختمان پر و تار عنکبوت به کمک میکروسکوپ
موضوع آزمایش 4 : مشاهده رشته های سلولز در پنبه
جلسه سوم ( هدف آزمایش : مشاهده سلول های گیاهی)
موضوع آزمایش 1 : مشاهده بشره پیاز و پدیده پلاسمولیز در آن
موضوع آزمایش 2 : مشاهده برگ الودا و کلروپلاست های داخل آن
موضوع آزمایش 3 : مشاهده سلول های نگهبان روزنه
جلسه چهارم
موضوع آزمایش 1 : تدارک و مشاهده میکروسکوپی ماهیچه مختلط
موضوع آزمایش 2 : تدارک و مشاهده میکروسکوپی استخوان متراکم
جلسه پنجم ( موضوع : بررسی ساختار میکروسکوپی ساقه ی تک لپه و دولپه)
موضوع آزمایش 1 : مشاهده برش عرضی ساقه ی تک لپه و دو لپه
موضوع آزمایش 2 : مشاهده برش عرضی ساقه حسن یوسف و ساقه برگ بیدی و تشخیص باقت های مختلف کوتیکول اپیدروم ، پارنشیم ، کلانشیم و آوندها
موضوع آزمایش 3: مشاهده بافت اسکروئید در میوه گلابی و مقایسه آن با اسکلونشیم در ساقه ی چو بی شده
جلسه ششم ( هدف آزمایش : مشاهده انواع آوندهای چوبی ( مارپیچی ، مخطط و ... )
موضوع آزمایش 1 : برش طولی ساقه ( کرفس و حسن یوسف )
موضوع آزمایش 2 : برش عرضی ریشه ( مشاهده پوست ، استوانه مرکزی ، لایه ریشه زا و ...)
جلسه هفتم
موضوع آزمایش 1: اندازه گیری ظرفیت حیاتی شش ها
موضوع آزمایش 2: تغییرات فشار و حجم در مدل قفسه سینه
موضوع آزمایش 3 : مقایسه مقدار دی اکسید کربن در هوای دم و بازدم
موضوع آزمایش 4 : مشاهده کروموپلاست ها در پارانشیم گوجه فرنگی
موضوع آزمایش 5 : مشاهده آمیلوپلاست ها در پارانشیم ساقه سیب زمینی ( بررسی انواع پلاست ها )
جلسه هشتم
موضوع آزمایش 1 : تشریح قلب گوسفند
موضوع آزمایش 2 : تهیه فیلم خون ( گسترش خونی ) و تشخیص انواع گلبول ها
جلسه نهم
موضوع آزمایش 1 : مشاهده گردش خون ماهی
موضوع آزمایش 2 : ساختن آشام سنج
موضوع آزمایش 3 : تشریح کلیه گوسفند
آزمایش های زیست شناسی سال سوم تجربی
جلسه اول
موضوع آزمایش 1 : تشریح مغز گوساله
جلسه دوم
موضوع آزمایش 1 : تشریح چشم گوساله
موضوع آزمایش 2 : تعیین حساسیت پوست
موضوع آزمایش 3 : تعیین مناطق چشایی زبان
جلسه سوم
موضوع آزمایش 1 : استخراج DNA از عصاره پیاز
موضوع آزمایش 2 : بررسی بخش های مختلف گل ( پرچم ، مادگی ) نشان دادن گل تک جنسی و دو جنسی
موضوع آزمایش 3 : شناسایی ماکروسکوپی گیاهان تک لپه و دولپه
جلسه چهارم
موضوع آزمایش 1 : مخمر نان چگونه تولید مثل می کنند
موضوع آزمایش 2 : تشخیص اسپروفیت و گامتوفیت خزه و سرخس
موضوع آزمایش 3 : شناسایی مخروط نر و ماده ی کاج ، مشاهده رویان کاج به وسیله استریو میکروسکوپ
فعاليت هاي آزمايشگاهي زیست شناسی
فعاليت هاي آزمايشگاهي مورد انتظار درس زيست شناسي دوره ي متوسطه درسه حيطه ي مشاهده ، فعاليت ذهني و فعاليت عملي مورد ارزشيابي قرار مي گيرد .
الف) حيطه ي مشاهده
اين حيطه بر اساس مشاهدة پوستر ، مولاژ ، اسلايد ، ميكروسكوپ و تشخيص بخش هاي مختلف نمونه مورد بررسي انجام مي شود .
نمونه هايي از حيطة مشاهده در كتاب هاي زيست شناسي نظام سالي ـ واحدي
ـ تشخيص سلول هاي گياهي و جانوري ، اندامك هاي آنها
ـ تشخص اجزاء ماكروسكوپي برگ
ـ تشخيص ساختار خارجي باكتريها و هاگ دروني آنها
ـ تشخيص بافت هاي گياهي و جانوري
ـ تشخيص اجزاي دستگاههاي مختلف بدن انسان
ـ تشخيص اندام هاي حسي ( چشم ، گوش ، بيني ، زبان و پوست ) در انسان
ـ تشخيص ميكروسكوپي چشم مركب
ـ تشخيص دستگاههاي مختلف بدن جانوران ( ملخ ، كرم خاكي ، قورباغه ، ماهي و كبوتر)
ـ تشخيص سلولهاي خوني
ـ تشخيص ماهيچه هاي بدن انسان و اسكلت آدمي
ـ شناسايي گياهان مختلف ( خزه ، سرخس و كاج ) و اجزاي آنها
ب ) حيطه ي مهارت هاي ذهني
اين بخش شامل طراحي آزمايش يا نوعي مدل زيستي ، ارائه ي يافته ها و نتايج ، رسم نمودار ، تجزيه و تحليل و تفسير نتايج حاصل از آزمايش مي باشد .
نمونه هايي از حيطه ي مهارت ذهني كتاب زيست شناسي دوره ي متوسطه :
- طراحي مدلي براي معرفي اكوسيستم
- طراحي آزمايشي براي بررسي اثر ميزان نور و دما بر شدت فتوسنتز
- رسم نمودار : سئوال 5 ص 48
- طراحي آزمايشي براي بررسي اثر پوسته ي اطراف دانه ي برنج بر بيماري بري بري
- طراحي كليد شناسايي براي گياهان و جانوران
- طراحي آزمايشي در رابطه با نقش آنزيم هاي موجود در پودر هاي شوينده
- طراحي دستگاهي در ارتباط با توليد قندهاي ساده از كاغذ روزنامه
- طراحي آزمايش براي محاسبه نسبت مگس هاي چشم سفيد به مگس هاي چسم قرمز
- تفسير حلقه هاي ساليانه يك ساقه ي چوبي
- تجزيه و تحليل اثر دما بر جوانه زني دانه
- ارائه ي مدلي براي نشان دادن جهش هاي ساختاري كروموزوم
- طراحي آزمايشي براي بررسي اثر آب و صابون بر ميكروب هاي محيطي دست
ج) حيطه ي فعاليت هاي عملي
اين حيطه شامل تشريح اجزاي مختلف بدن جانوران ، مدل سازي و اجراي آزمايش هاي طراحي شده، مي باشد .
نمونه هايي از حيطه ي فعاليت هاي عملي در كتاب هاي زيست شناسي دوره ي متوسطه :
- شناخت اجزاي مختلف ميكروسكوپ و نحوه ي كار با ميكروسكوپ
- طبقه بندي كروموزوم هاي موجود دريك سلول (كاريوتيپ)
- شناسايي نشاسته در نمونه هاي مختلف گياهي با استفاده از معرف
- شناسايي آنزيم ميلاز در ميكروب هاي خاك
- تهيه برش هاي ميكروسكوپي از اندام هاي (ريشه ، ساقه ، برگ ) گياهي و رنگ آميزي آنها
- تشريح اندام هاي مغز ، چشم ، كليه ، شش و قلب گوسفند
- تعيين گروههاي خوني
- مشاهده گردش خون ماهي
- استخراج مولكول DNA از سلولهاي پياز
- مدل سازي تقسيم ميتوز و ميوز
- تشخيص ماكروسكوپي گياهان تك لپه اي و دولپه اي
- بررسي اثر اتيلن بر گياهان
برگرفته از وبلاگ خراسان